Ωστόσο, η διαδικασία για την έγκριση του επιδόματος δεν είναι πάντα απλή, καθώς κρύβει πίσω της έναν δαίδαλο ασφαλιστικών κανόνων, αυστηρών προθεσμιών και μαθηματικών υπολογισμών. Πολλοί εργαζόμενοι βρίσκονται προ εκπλήξεως και χάνουν την επιδότηση την τελευταία στιγμή, επειδή δεν γνωρίζουν τον ακριβή αριθμό των ενσήμων που απαιτούνται ή επειδή πέφτουν σε άγνωστες τεχνικές λεπτομέρειες του νόμου. Για τον λόγο αυτό, η γνώση των ακριβών προϋποθέσεων αποτελεί το μοναδικό όπλο για κάθε πρώην μισθωτό που διεκδικεί τα χρήματά του.

Η πρώτη μεγάλη παγίδα: Το «μπλόκο» της οικειοθελούς αποχώρησης

Πριν καν ξεκινήσει η καταμέτρηση των ενσήμων, η ΔΥΠΑ εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο λύθηκε η εργασιακή σχέση, ένα σημείο που αποτελεί την πρώτη και κυριότερη δυνητική παγίδα. Το δικαίωμα για την είσοδο στο ταμείο ανεργίας ενεργοποιείται αποκλειστικά και μόνο αν η σύμβαση εργασίας έληξε ή καταγγέλθηκε από τον εργοδότη.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η οικονομική ενίσχυση δεν χορηγείται σε καμία περίπτωση σε όσους αποχώρησαν οικειοθελώς από την εργασία τους. Η υπογραφή μιας παραίτησης στερεί αυτόματα από τον εργαζόμενο το δικαίωμα επιδότησης, ανεξάρτητα από το αν έχει συγκεντρώσει χιλιάδες ένσημα κατά το παρελθόν.

Παράλληλα, ο αιτών πρέπει να κατέχει την επίσημη ιδιότητα του ανέργου κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Αυτό μεταφράζεται στην υποχρέωση να μην απασχολείται σε κανέναν άλλον εργοδότη, να μην ασκεί καμία αυτοαπασχόληση, και ταυτόχρονα να δηλώνει ικανός και απόλυτα διαθέσιμος στην αγορά εργασίας για την εύρεση νέας απασχόλησης.

Τι ισχύει για όσους παίρνουν επίδομα για πρώτη φορά: Οι δύο εναλλακτικοί δρόμοι

Για τους ασφαλισμένους που πρόκειται να επιδοτηθούν για πρώτη φορά στη ζωή τους, ο νόμος προβλέπει δύο διαφορετικές περιπτώσεις προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ακόμα και όσων είχαν μικρότερη σταθερότητα στην εργασία τους.

Στην πρώτη και πιο συνηθισμένη περίπτωση, ο εργαζόμενος απαιτείται να έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 125 ημέρες εργασίας (ή 100 ημέρες αν πρόκειται για τον οικοδομικό κλάδο) με τις αντίστοιχες κρατήσεις υπέρ του κλάδου ανεργίας. Ο αριθμός αυτός πρέπει να έχει συγκεντρωθεί εντός του κρίσιμου 14μήνου πριν από τη λήξη ή τη λύση της εργασιακής σχέσης.

Εδώ όμως κρύβεται το μεγάλο μυστικό: κατά τον υπολογισμό αυτού του 14μήνου, δεν προσμετρώνται καθόλου οι ημέρες εργασίας των δύο τελευταίων μηνών πριν από την απόλυση. Αυτή η αφαίρεση γίνεται προκειμένου να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος για την εκκαθάριση των εισφορών από τα συστήματα. Επιπρόσθετα, ο δικαιούχος πρέπει να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 80 ημέρες εξαρτημένης εργασίας σε κάθε έτος κατά τα δύο προηγούμενα χρόνια πριν από την έναρξη της επιδότησής του.

Αν ένας εργαζόμενος δεν καταφέρνει να πιάσει τα παραπάνω όρια, τότε ενεργοποιείται η δεύτερη εναλλακτική περίπτωση. Σε αυτό το σενάριο, ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει συγκεντρώσει τουλάχιστον 200 ημέρες εργασίας (ή 180 για τους οικοδόμους) κατά τα δύο προηγούμενα έτη πριν από τη λύση της σύμβασής του.

Και σε αυτή την περίπτωση, ισχύει ο ίδιος κανόνας, δηλαδή εξαιρούνται οι ημέρες των δύο τελευταίων μηνών πριν από την απόλυση. Παράλληλα, διατηρείται η υποχρέωση για τη συμπλήρωση των 80 ημερών εργασίας ανά έτος για την προηγούμενη διετία, προσφέροντας έτσι μια δεύτερη ευκαιρία σε όσους είχαν κενά στην απασχόλησή τους.

Οι κανόνες για τους «παλιούς»: Πώς λειτουργεί ο κόφτης των 400 ημερών

Οι προϋποθέσεις γίνονται ελαφρώς διαφορετικές και πιο απλές για τους ασφαλισμένους εκείνους που έχουν λάβει επιδότηση ανεργίας στο παρελθόν. Για αυτή την κατηγορία, το βασικό ζητούμενο είναι η πραγματοποίηση τουλάχιστον 125 ημερών εργασίας (ή 100 ημερών για τους οικοδόμους) εντός του 14μήνου πριν από την απόλυση, με την πάγια πάντα εξαίρεση των δύο τελευταίων μηνών από την καταμέτρηση.

Ωστόσο, για τους επαναλαμβανόμενους κατόχους του επιδόματος, η νομοθεσία εισάγει έναν πολύ αυστηρό χρονικό περιορισμό, γνωστό και ως «κόφτη των 400 ημερησίων επιδομάτων». Ο νόμος ορίζει ρητά ότι ο ασφαλισμένος δεν πρέπει να έχει λάβει κατά τη διάρκεια της προηγούμενης τετραετίας, από την έναρξη της νέας επιδότησης, πάνω από 400 ημερήσια βοηθήματα.

Στην περίπτωση που ο άνεργος έχει επιδοτηθεί εντός της τετραετίας αλλά έχει εισπράξει λιγότερα από 400 ημερήσια επιδόματα, τότε δικαιούται να ενταχθεί εκ νέου στο πρόγραμμα. Όμως, θα επιδοτηθεί μόνο για τον υπολειπόμενο αριθμό ημερών μέχρι να συμπληρωθεί το ανώτατο πλαφόν των 400 ημερών, γεγονός που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και σωστό προγραμματισμό από την πλευρά του εργαζομένου.

Ειδικές ρυθμίσεις για τον οικοδομικό κλάδο

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους εργαζόμενους στον οικοδομικό κλάδο, λόγω της φύσης του επαγγέλματος που χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα και συχνές εναλλαγές εργοδοτών. Όπως αναφέρθηκε, τα όρια των ενσήμων για τους οικοδόμους είναι ελαφρώς μειωμένα, διαμορφώνοντας τις 100 ημέρες για το 14μηνο ή τις 180 ημέρες για τη διετία.

Υπάρχει όμως ένας απαράβατος όρος: για να γίνει δεκτή η αίτηση με αυτά τα ευνοϊκότερα όρια, απαιτείται τόσο ο ελάχιστος αριθμός των ημερών εργασίας όσο και η λύση ή λήξη της εργασιακής σχέσης να προέρχονται αποκλειστικά από τον οικοδομικό κλάδο. Αν ο εργαζόμενος έχει πραγματοποιήσει ένσημα σε άλλες δραστηριότητες, τότε μετατάσσεται αυτόματα στις γενικές κατηγορίες, χάνοντας τα ειδικά προνόμια του κλάδου του.

Η έγκαιρη κατάθεση της αίτησης, η οποία πρέπει να γίνει εντός 60 ημερών από την ημερομηνία της απόλυσης μέσω της ψηφιακής πύλης gov.gr, αποτελεί το τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό βήμα για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Πηγή: www.imerisia.gr